Nadużycia finansowe - Wojewódzki Urząd Pracy we Wrocławiu

Deklaracja w zakresie przeciwdziałania, wykrywania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji w Wojewódzkim Urzędzie Pracy we Wrocławiu:

Wojewódzki Urząd Pracy we Wrocławiu zobowiązuje się przestrzegać norm prawnych, etycznych i moralnych na najwyższym poziomie, zasad rzetelności, obiektywizmu i uczciwości oraz pragnie być postrzegany jako przeciwny nadużyciom finansowym i korupcji w sposobie prowadzenia swojej działalności.
Wojewódzki Urząd Pracy we Wrocławiu deklaruje, że będzie miał uczciwe i etyczne podejście do realizowanych zadań. Podejmowane działania jednoznacznie wskazywać będą, że jako Urząd jest stanowczo przeciwny wszelkim formom nadużyć finansowych, korupcji oraz konfliktom interesów.
Pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Pracy we Wrocławiu jako Instytucji Pośredniczącej w trakcie realizacji nałożonych na nich obowiązków będą przestrzegać zasad prawości, obiektywizmu, odpowiedzialności i uczciwości.
Pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Pracy we Wrocławiu, świadomi zagrożeń, jakie niesie ze sobą zjawisko nadużyć finansowych i korupcji, realizując zasadę służby publicznej i bezinteresowności oraz mając na uwadze budowanie pozytywnego wizerunku swojej instytucji, stosują Politykę przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji w Wojewódzkim Urzędzie Pracy we Wrocławiu.
Przestrzegania norm prawnych, etycznych i moralnych na najwyższym poziomie, zasad rzetelności, obiektywizmu i uczciwości oczekuje się również od Wnioskodawców i Beneficjentów realizujących projekty, dla których Wojewódzki Urząd Pracy we Wrocławiu jest Instytucją Pośredniczącą.

Polityka przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji w Wojewódzkim Urzędzie Pracy we Wrocławiu:

Celem Polityki przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji w Wojewódzkim Urzędzie Pracy we Wrocławiu jest promowanie kultury organizacyjnej służącej zapobieganiu i wykrywaniu nadużyć finansowych  i korupcji i wprowadzenie jednolitych reguł stosowanych przez pracowników Wojewódzkiego Urzędu Pracy we Wrocławiu w zakresie przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu zarządzania ryzykiem wystąpienia tych nadużyć, w celu utrzymania w Urzędzie wysokich standardów prawnych, etycznych i moralnych oraz przestrzegania zasad prawości, obiektywizmu i odpowiedzialności oraz w celu skutecznej ochrony reputacji Wojewódzkiego Urzędu Pracy we Wrocławiu, aby był postrzegany jako instytucja przeciwna przejawom nadużyć finansowych i korupcji w prowadzeniu swojej działalności, w tym również jako Instytucji Pośredniczącej wdrażającej Programy współfinansowane ze środków Unii Europejskiej.
Przestrzegania norm prawnych, etycznych i moralnych na najwyższym poziomie, zasad rzetelności, obiektywizmu i uczciwości oczekuje się od wszystkich pracowników Wojewódzkiego Urzędu Pracy we Wrocławiu.

Ważniejsze definicje

1. nadużycie finansowe – zgodnie z art. 3 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii za „nadużycie naruszające interesy finansowe Unii” uważa się:
   1. w odniesieniu do wydatków niezwiązanych z zamówieniami publicznymi – działanie lub zaniechanie odnoszące się do:
      1. wykorzystywania lub przedstawiania nieprawdziwych, niepoprawnych lub niepełnych oświadczeń lub dokumentów, skutkującego sprzeniewierzeniem lub bezprawnym zatrzymaniem środków finansowych lub aktywów z budżetu Unii lub z budżetów, którymi Unia zarządza lub którymi zarządza się w jej imieniu;
      2. nieujawnienia informacji z naruszeniem szczególnego obowiązku, z tym samym skutkiem; lub
      3. niewłaściwego wykorzystania takich środków finansowych lub aktywów do celów innych niż te, na które pierwotnie zostały przyznane;
   2. w odniesieniu do wydatków związanych z zamówieniami publicznymi, co najmniej w przypadkach, w których dopuszczono się ich w celu uzyskania przez sprawcę lub inną osobę bezprawnych korzyści powodujących stratę w interesach finansowych Unii – działanie lub zaniechanie odnoszące się do:
      1. wykorzystywania lub przedstawiania nieprawdziwych, niepoprawnych lub niepełnych oświadczeń lub dokumentów, skutkującego sprzeniewierzeniem lub bezprawnym zatrzymaniem środków finansowych lub aktywów z budżetu Unii lub z budżetów, którymi Unia zarządza lub którymi zarządza się w jej imieniu;
      2. nieujawnienia informacji z naruszeniem szczególnego obowiązku, z tym samym skutkiem; lub
      3. niewłaściwego wykorzystania takich środków finansowych lub aktywów do celów innych niż te, na które pierwotnie zostały przyznane, ze szkodą dla interesów finansowych Unii;
2. korupcja – obiecywanie, proponowanie, wręczanie przez jakąkolwiek osobę, bezpośrednio lub pośrednio, jakichkolwiek nienależnych korzyści pracownikowi dla niego samego lub dla jakiejkolwiek innej osoby, w zamian za działanie lub zaniechanie działania w ramach wykonywanych zadań. Również żądanie lub przyjmowanie przez pracownika bezpośrednio lub pośrednio jakichkolwiek nienależnych korzyści, dla niego samego lub dla jakiejkolwiek innej osoby, lub przyjmowaniu propozycji lub obietnicy takich korzyści, w zamian za działanie lub zaniechanie działania w ramach wykonywanych zadań;
3. konflikt interesów – według Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju jest to konflikt pomiędzy obowiązkiem publicznym a interesami prywatnymi pracownika Urzędu, polegający na tym, że interesy pracownika Urzędu jako osoby prywatnej mogłyby niewłaściwie wpłynąć na wykonywanie przez niego powierzonych obowiązków i zadań publicznych; konflikt może być potencjalny, pozorny lub rzeczywisty;
4. fałszerstwo materialne – przerobienie, podrobienie lub użycie sfałszowanego dokumentu;
5. fałszerstwo intelektualne – urzędowe poświadczenie nieprawdy w sytuacji, kiedy ta prawda ma znaczenie prawne;
6. zmowa przetargowa (pozioma i pionowa) – uzgadnianie przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu, lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę będącego organizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności co do zakresu prac lub ceny. Za zmowę przetargową należy więc uznać porozumienie przedsiębiorców, które prowadzi do zaniechania działań konkurencyjnych na rzecz niejawnej współpracy przy składaniu ofert w zakresie wysokości ceny lub jakości towarów lub usług;
7. podejrzenie nadużycia – nieprawidłowość, która prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego lub sądowego na poziomie krajowym w celu stwierdzenia zamierzonego działania, w szczególności nadużycia finansowego.

Zwalczanie nadużyć finansowych i korupcji oraz zapobieganie występowaniu konfliktowi interesów

Na system skutecznego przeciwdziałania zjawisku nadużyć finansowych i korupcji składają się następujące elementy:

1. zapobieganie nadużyciom finansowym;
2. wykrywanie i zgłaszanie nadużyć finansowych;
3. informowanie, raportowanie i korygowanie w przypadku powzięcia podejrzeń popełnienia nadużycia finansowego (zidentyfikowania symptomu wystąpienia nadużycia finansowego).

Zapobieganie

Zapobieganie nadużyciom finansowym i korupcji koncentruje się na ograniczeniu możliwości popełnienia nadużycia finansowego poprzez system kontroli wewnętrznej, w połączeniu z aktywną, uporządkowaną i ukierunkowaną oceną ryzyka nadużyć finansowych. Z nieuczciwymi zachowaniami należy walczyć również za pomocą kompleksowych szkoleń i działalności informacyjnej, a także przez tworzenie kultury etycznej.

Wykrywanie

Pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Pracy we Wrocławiu są zobowiązani do zwracania uwagi na wszelkie sygnały wystąpienia ewentualnych nadużyć finansowych i korupcji w każdym z realizowanych przez nich procesów o charakterze weryfikacyjnym i sprawdzającym (np. przeprowadzenie kontroli, weryfikacja wniosków o płatność, rozpatrywanie skarg, czy weryfikacja doniesień prasowych), rozpatrywania tych sygnałów oraz podejmowania stosownych działań.
Informacje o podejrzeniu nadużycia finansowego i korupcji mogą pochodzić z różnych źródeł. Źródła te można podzielić na trzy rodzaje:

1. informacje od pracowników Urzędu, pozyskane w trakcie wykonywania bieżących zadań oraz kontroli,
2. informacje o prowadzonych śledztwach i postępowaniach, do których należą w szczególności: informacje przekazywane przez prokuraturę lub służby specjalne (np. ABW, CBA, CBŚP), informacje przekazywane przez UOKiK,
3. pozostałe źródła zewnętrzne, do których należy zaliczyć w szczególności: artykuły prasowe, donosy/skargi osób trzecich, w tym tzw. „sygnalistów" (whistle-blowing), informacje przekazywane przez Beneficjentów.

Do każdego zgłoszenia inicjowane jest działanie następcze w celu przeciwdziałania naruszeniu, w tym naruszeniu prawa będącego przedmiotem zgłoszenia przez dochodzenie wewnętrzne, postępowanie wyjaśniające, zawiadomienie o podejrzeniu popełnionego przestępstwa lub wykroczenia, działanie podjęte w celu odzyskania środków finansowych lub zamknięcie procedury przyjmowania i weryfikacji zgłoszeń.

Postępowanie w przypadku podejrzenia wykrycia nadużycia finansowego i korupcji

Zawiadomienie o wykryciu nadużycia finansowego i korupcji każdorazowo przekazywane jest w formie wymaganej stosownymi przepisami oraz zgodnie z wymogami formalnymi, określonymi w przepisach.
Wszelkie informacje na temat nadużyć finansowych i korupcji w Wojewódzkim Urzędzie Pracy we Wrocławiu można przesłać: 

• pocztą na adres:
  • Wojewódzki Urząd Pracy we Wrocławiu
  • ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 4
  • 52-407 Wrocław
• lub za pośrednictwem formularza kontaktowego znajdującego się na dole strony.

Należy pamiętać, że fałszywe oskarżenie stanowi przestępstwo (art. 234 Kodeksu karnego) i podlega odpowiedzialności karnej.
Informacje dotyczące nadużyć finansowych związanych z wdrażaniem Funduszy Europejskich dla Dolnego Śląska 2021-2027 są również dostępne na stronie internetowej Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021-2027.

• Polityka przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i/lub korupcji w Dolnośląskim Wojewódzkim Urzędzie Pracy (23.12.2015 r.)

Podstawy prawne i przydatne publikacje

1. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Rozdział 6: Zwalczanie nadużyć finansowych;
2. Konwencja o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich, sporządzona w Brukseli dnia 26 lipca 1995 r., Protokół do Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich z dnia 26 lipca 1995 r., sporządzony w Dublinie dnia 27 września 1996 r., Protokół w sprawie interpretacji w trybie orzeczenia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich z dnia 26 lipca 1995 r., sporządzony w Brukseli dnia 29 listopada 1996 r., oraz Drugi Protokół do Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich, sporządzony w Brukseli dnia 19 czerwca 1997 r.;
3. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999;
4. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (tzw. rozporządzenie ogólne);
5. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1296/2013 (tzw. rozporządzenie w sprawie EFS+);
6. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1056 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (tzw. rozporządzenie w sprawie FST);
7. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (wersja przekształcona) (tzw. rozporządzenie finansowe);
8. Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich;
9. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii;
10. Zawiadomienie Komisji - Wytyczne dotyczące unikania konfliktów interesów i zarządzania takimi konfliktami na podstawie rozporządzenia finansowego (2021/C 121/01) z dnia 9 kwietnia 2021 r. (tzw. wytyczne dotyczące konfliktu interesów);
11. Ustawa z dnia 12 maja 2006 r. o ratyfikacji Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 31 października 2003 r.;
12. Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (tzw. ustawa wdrożeniowa);
13. Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych;
14. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
15. Ustawa  z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów; 
16. Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji;
17. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny; 
18. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego; 
19. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy;
20. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych;
21. Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym; 
22. Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych; 
23. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego;
24. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne;
25. Wytyczne dotyczące krajowych strategii zwalczania nadużyć finansowych;
26. Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027;
27. Ocena ryzyka nadużyć finansowych oraz skuteczne i proporcjonalne środki zwalczania nadużyć finansowych;
28. Nota informacyjna dotycząca przesłanek nadużyć finansowych dla EFRR, EFS i FS;
29. Centralne Biuro Antykorupcyjne, Rekomendacje postępowań antykorupcyjnych przy udzielaniu zamówień publicznych;
30. Centralne Biuro Antykorupcyjne, Wytyczne antykorupcyjne dla administracji publicznej w zakresie jednolitych rozwiązań instytucjonalnych oraz zasad postępowania dla urzędników i osób należących do grupy PTEF, Rządowy Program Przeciwdziałania Korupcji na lata 2018–2020;
31. Centralne Biuro Antykorupcyjne, Wskazówki antykorupcyjne dla Urzędników;
32. Centralne Biuro Antykorupcyjne, Poradnik antykorupcyjny dla Urzędników;
33. Centralne Biuro Antykorupcyjne, Rekomendacje postępowań antykorupcyjnych  przy udzielaniu  zamówień publicznych;
34. Centralne Biuro Antykorupcyjne, Świadomi nadużyć finansowych i korupcji. Podręcznik dla urzędników zajmujących się zamówieniami publicznymi;
35. Wytyczne Komisji Europejskiej dla osób odpowiedzialnych za udzielanie zamówień publicznych;
36. Wytyczne OECD dotyczące zwalczania zmów przetargowych, luty 2009;
37. Nadużycia finansowe w zamówieniach publicznych. Wybrane sygnały ostrzegawcze i najlepsze praktyki;
38. M. Wnuk, A. Sawicki, Konflikt interesów w zamówieniach publicznych, Praktyczny poradnik. Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa 2017;
39. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Zmowy przetargowe;
40. M. Wnuk, K. Krak, M. Żelewski, Świadomość ryzyka korupcji i zmowy przetargowej w zamówieniach publicznych. Praktyczny poradnik dla pracowników i kierowników zamawiającego, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa 2018; 
41. Wytyczne Komisji Europejskiej dla państw członkowskich i instytucji wdrażających programy „Ocena ryzyka nadużyć finansowych oraz skuteczne i proporcjonalne środki zwalczania nadużyć finansowych”, EGESIF_14-0021-00, 16/06/2014;
42. Identyfikowanie przypadków konfliktu interesów w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych w ramach działań strukturalnych. Praktyczny przewodnik dla kierowników opracowany przez grupę ekspertów z państw członkowskich koordynowaną przez dział D.2 OLAF – Zapobieganie Nadużyciom, Komisja Europejska;
43. Przewodnik OLAF dla instytucji zarządzających. Wykrywanie przerobionych dokumentów w dziedzinie działań strukturalnych. Praktyczny przewodnik dla instytucji zarządzających.